Scolaris Content Display Scolaris Content Display

تک‌دوز روفکوکسیب خوراکی در درمان درد حاد پس از جراحی در بزرگسالان

پیشینه

یادداشت ویراستار: داروی ضدالتهابی روفکوکسیب (rofecoxib یا Vioxx) در انتهای سپتامبر 2004 و پس از آنکه در یک مطالعه پیشگیری ثانویه از عود آدنوم نشان داد استفاده طولانی‌مدت (بیش از 18 ماه) از آن می‌تواند خطر حمله قلبی و سکته مغزی را افزایش دهد، از بازار دارویی خارج شد. اطلاعات بیشتر در www.vioxx.com موجود است.

روفکوکسیب یک مهارکننده انتخابی سیکلواکسیژناز‐2 (COX‐2) است که پیش از این برای درمان دردهای حاد و مزمن مجوز مصرف داشت؛ این دارو‌با عوارض جانبی گوارشی کمتری نسبت به NSAIDهای مرسوم همراه بود. مرور قبلی کاکرین (Barden 2005) نشان داد که روفکوکسیب حداقل به اندازه داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی (NSAIDs) مرسوم برای تسکین درد پس از جراحی موثر است.

اهداف

ارزیابی اثربخشی ضد‌دردی و عوارض جانبی روفکوکسیب در تک‌دوزهای خوراکی برای تسکین دردهای متوسط و شدید پس از جراحی.

روش‌های جست‌وجو

به جست‌وجو در Cochrane CENTRAL؛ MEDLINE؛ EMBASE؛ و بانک اطلاعاتی تسکین درد آکسفورد (Oxford Pain Relief Database) تا جون 2009 پرداختیم.

معیارهای انتخاب

کارآزمایی‌های تصادفی‌سازی شده، دوسو‐کور و کنترل شده با دارونما (placebo) از تجویز تک‌دوز روفکوکسیب خوراکی در بزرگسالان مبتلا به درد حاد متوسط تا شدید پس از جراحی.

گردآوری و تجزیه‌وتحلیل داده‌ها

دو نویسنده مرور به‌طور مستقل از هم کیفیت کارآزمایی را ارزیابی و داده‌ها را استخراج کردند. داده‌های تسکین درد یا شدت درد استخراج شده و به پیامد دو حالتی (dichotomous) از تعداد شرکت‌کنندگان با حداقل 50% تسکین درد طی 4 تا 6 ساعت تبدیل شدند، که از آن، نسبت خطر (relative risk) و تعداد افراد مورد نیاز برای درمان برای رسیدن به یک منفعت (NNT) محاسبه شدند. تعداد شرکت‌کنندگانی که در بازه‌های زمانی مشخص داروی نجات (rescue medication) دریافت کردند، و زمان سپری‌شده تا استفاده از داروی نجات، به‌ عنوان معیارهای بیشتری از اثربخشی درمان در نظر گرفته شدند. اطلاعاتی در مورد عوارض جانبی و تعداد موارد خروج از مطالعه گردآوری شد.

نتایج اصلی

بیست مطالعه جدید و هفت مطالعه از مرور قبلی معیارهای ورود را برآورده کردند. بیست‐چهار مطالعه در زمینه جراحی دندان و سه مطالعه در حوزه دیگر انواع جراحی انجام شدند. در مجموع، 2636 شرکت‌کننده با روفکوکسیب 50 میلی‌گرم، 20 نفر با روفکوکسیب 500 میلی‌گرم و 1251 شرکت‌کننده با دارونما تحت درمان قرار گرفتند. عدد NNT برای حداقل 50% تسکین درد طی 4 تا 6 ساعت با روفکوکسیب 50 میلی‌گرم برابر با 2.2 (2.0 تا 2.3) در همه مطالعات ترکیب‌شده، 1.9 (1.8 تا 2.0) در مطالعات دندان‌پزشکی، و 6.8 (4.6 تا 13) در دیگر انواع جراحی بود. میانه (median) زمان سپری‌شده تا استفاده از داروی نجات 14 ساعت برای روفکوکسیب 50 میلی‌گرم و 2 ساعت برای دارونما بود. شرکت‌کنندگان بسیار کمتری که با روفکوکسیب 50 میلی‌گرم درمان شدند، در مقایسه با دارونما، از داروی نجات استفاده کردند. عوارض جانبی تفاوتی با دارونما نداشت.

نتیجه‌گیری‌های نویسندگان

روفکوکسیب 50 میلی‌گرم (دو تا چهار برابر دوز استاندارد روزانه برای دردهای مزمن) یک تک‌دوز خوراکی موثر برای تسکین درد حاد پس از جراحی در بزرگسالان، با مدت اثر نسبتا طولانی است.

PICO

Population
Intervention
Comparison
Outcome

El uso y la enseñanza del modelo PICO están muy extendidos en el ámbito de la atención sanitaria basada en la evidencia para formular preguntas y estrategias de búsqueda y para caracterizar estudios o metanálisis clínicos. PICO son las siglas en inglés de cuatro posibles componentes de una pregunta de investigación: paciente, población o problema; intervención; comparación; desenlace (outcome).

Para saber más sobre el uso del modelo PICO, puede consultar el Manual Cochrane.

Plain language summary

تک‌دوز روفکوکسیب خوراکی در درمان درد حاد پس از جراحی در بزرگسالان

پس از دریافت تک‌دوز روفکوکسیب 50 میلی‌گرم سطح بالایی از تسکین درد توسط حدود 60% از کسانی که درد متوسط تا شدید پس از جراحی داشتند، در مقایسه با حدود 10% از افراد درمان‌شده با دارونما، به دست آمد. بر اساس مطالعات درد دندان، از هر دو شرکت‌کننده تحت درمان با روفکوکسیب 50 میلی‌گرم، سطح درد در یک بیمار نصف شد، که این نتیجه با دارونما به دست نیامد. افراد کمتری با روفکوکسیب به داروی نجات نیاز پیدا کردند، و زمان سپری‌شده تا استفاده از آن، نسبتا طولانی، و در 14 ساعت بود. اثربخشی و مدت اثر آن از بسیاری از مسکّن‌های رایج در دوزهای استاندارد بهتر است. اثربخشی آن در جراحی دندان نسبت به دیگر انواع جراحی بهتر بود. عوارض جانبی در این مطالعات تک‌دوز با دارونما تفاوتی نداشت.
یادداشت ویراستار: داروی ضدالتهابی روفکوکسیب (rofecoxib یا Vioxx) در انتهای سپتامبر 2004 و پس از آنکه در یک مطالعه پیشگیری ثانویه از عود آدنوم نشان داد استفاده طولانی‌مدت (بیش از 18 ماه) از آن می‌تواند خطر حمله قلبی و سکته مغزی را افزایش دهد، از بازار دارویی خارج شد. اطلاعات بیشتر در www.vioxx.com موجود است.