Antidepressants for depression in adults with HIV infection

  • Review
  • Intervention


  • Ingrid Eshun-Wilson,

    Corresponding author
    1. Stellenbosch University, Centre for Evidence Based Health Care, Division of Epidemiology and Biostatistics, Department of Global Health, Faculty of Medicine and Health Sciences, Cape Town, Western Cape, South Africa
    • Ingrid Eshun-Wilson, Centre for Evidence Based Health Care, Division of Epidemiology and Biostatistics, Department of Global Health, Faculty of Medicine and Health Sciences, Stellenbosch University, Francie van Zyl Drive, Tygerberg, 7505, Parow, Cape Town, Western Cape, 7505, South Africa.

  • Nandi Siegfried,

    1. South African Medical Research Council, Alcohol, Tobacco and Other Drug Research Unit, Tygerberg, South Africa
    2. University of Cape Town, Department of Psychiatry and Mental Health, Cape Town, South Africa
  • Dickens H Akena,

    1. Makerere University, College of Health Sciences, Department of Psychiatry, Kampala, Uganda
  • Dan J Stein,

    1. University of Cape Town, Department of Psychiatry and Mental Health, Cape Town, South Africa
  • Ekwaro A Obuku,

    1. College of Health Sciences, Makerere University, Africa Centre for Systematic Reviews & Knowledge Translation, Kampala, Uganda
  • John A Joska

    1. University of Cape Town, Department of Psychiatry and Mental Health, Cape Town, South Africa



Rates of major depression among people living with HIV (PLWH) are substantially higher than those seen in the general population and this may adversely affect antiretroviral treatment outcomes. Several unique clinical and psychosocial factors may contribute to the development and persistence of depression in PLWH. Given these influences, it is unclear if antidepressant therapy is as effective for PLWH as the general population.


To assess the efficacy of antidepressant therapy for treatment of depression in PLWH.

Search methods

We searched The Cochrane Common Mental Disorders Group's specialised register (CCMD-CTR), the Cochrane Library, PubMed, Embase and ran a cited reference search on the Web of Science for reports of all included studies. We conducted additional searches of the international trial registers including;, World Health Organization Trials Portal (ICTRP), and the HIV and AIDS - Clinical trials register. We searched grey literature and reference lists to identify additional studies and contacted authors to obtain missing data. We applied no restrictions on date, language or publication status to the searches, which included studies conducted between 1 January 1980 and 18 April 2017.

Selection criteria

We included randomized controlled trials of antidepressant drug therapy compared to placebo or another antidepressant drug class. Participants eligible for inclusion had to be aged 18 years and older, from any setting, and have both HIV and depression. Depression was defined according to Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders or International Statistical Classification of Diseases criteria.

Data collection and analysis

Two review authors independently applied the inclusion criteria and extracted data. We presented categorical outcomes as risk ratios (RR) with 95% confidence intervals (CIs). Continuous outcomes were presented mean (MD) or standardized mean differences (SMD) with standard deviations (SD). We assessed quality of evidence using the GRADE approach.

Main results

We included 10 studies with 709 participants in this review. Of the 10 studies, eight were conducted in high income countries (USA and Italy), seven were conducted prior to 2000 and seven had predominantly men. Seven studies assessed antidepressants versus placebo, two compared different antidepressant classes and one had three arms comparing two antidepressant classes with placebo.

Antidepressant therapy may result in a greater improvement in depression compared to placebo. There was a moderate improvement in depression when assessed with the Hamilton Depression Rating Scale (HAM-D) score as a continuous outcome (SMD 0.59, 95% CI 0.21 to 0.96; participants = 357; studies = 6; I2 = 62%, low quality evidence). However, there was no evidence of improvement when this was assessed with HAM-D score as a dichotomized outcome (RR 1.10, 95% CI 0.89 to 1.35; participants = 434; studies = 5; I2 = 0%, low quality evidence) or Clinical Global Impression of Improvement (CGI-I) score (RR 1.28, 95% CI 0.93 to 1.77; participants = 346; studies = 4; I2 = 29%, low quality evidence). There was little to no difference in the proportion of study dropouts between study arms (RR 1.28, 95% CI 0.91 to 1.80; participants = 306; studies = 4; I2 = 0%, moderate quality evidence).

The methods of reporting adverse events varied substantially between studies, this resulted in very low quality evidence contributing to a pooled estimate (RR 0.88, 95% CI 0.64 to 1.21; participants = 167; studies = 2; I2 = 34%; very low quality evidence). Based on this, we were unable to determine if there was a difference in the proportion of participants experiencing adverse events in the antidepressant versus placebo arms. However, sexual dysfunction was reported commonly in people receiving selective serotonin reuptake inhibitors (SSRIs). People receiving tricyclic antidepressants (TCAs) frequently reported anticholinergic adverse effects such as dry mouth and constipation. There were no reported grade 3 or 4 adverse events in any study group.

There was no evidence of a difference in follow-up CD4 count at study termination (MD -6.31 cells/mm3, 95% CI -72.76 to 60.14; participants = 176; studies = 3; I2 = 0%; low quality evidence). Only one study evaluated quality of life score (MD 3.60, 95% CI -0.38 to 7.58; participants = 87; studies = 1; very low quality evidence), due to the poor quality evidence we could not draw conclusions for this outcome.

There were few studies comparing different antidepressant classes. We are uncertain if SSRIs differ from TCAs with regard to improvement in depression as evaluated by HAM-D score (MD -3.20, 95% CI -10.87 to 4.47; participants = 14; studies = 1; very low quality evidence). There was some evidence that mirtazapine resulted in a greater improvement in depression compared to an SSRI (MD 9.00, 95% CI 3.61 to 14.39; participants = 70; studies = 1; low quality evidence); however, this finding was not consistent for all measures of improvement in depression for this comparison.

No studies reported on virological suppression or any other HIV specific outcomes.

The studies included in this review had an overall unclear or high risk of bias due to under-reporting of study methods, high risk of attrition bias and inadequate sequence generation methods. Heterogeneity between studies and the limited number of participants, and events lead to downgrading of the quality of the evidence for several outcomes.

Authors' conclusions

This review demonstrates that antidepressant therapy may be more beneficial than placebo for the treatment of depression in PLWH. The low quality of the evidence contributing to this assessment and the lack of studies representing PLWH from generalized epidemics in low- to middle-income countries make the relevance of these finding in today's context limited. Future studies that evaluate the effectiveness of antidepressant therapy should be designed and conducted rigorously. Such studies should incorporate evaluation of stepped care models and health system strengthening interventions in the study design. In addition, outcomes related to HIV care and antiretroviral therapy should be reported.




คนที่ติดเชื้อเอชไอวี (PLWH) มีภาวะซึมเศร้าสูงกว่าประชากรทั่วไป และอาจส่งผลกระทบต่อผลการรักษาด้วยยาต้านไวรัส ปัจจัยต่าง ๆ ทางการแพทย์ และจิตวิทยาสังคมอาจนำไปสู่การเกิดและการคงอยู่ของภาวะซึมเศร้าใน PLWH เนื่องจากอิทธิพลของปัจจัยเหล่านี้ จึงทำให้ไม่แน่ชัดว่าการรักษาด้วยยาต้านอาการซึมเศร้า จะมีประสิทธิภาพดีสำหรับ PLWH เช่นเดียวกับประชากรทั่วไปหรืือไม่


เพื่อประเมินประสิทธิภาพของการรักษาด้วยยาต้านอาการซึมเศร้า สำหรับการรักษาภาวะซึมเศร้าใน PLWH


เราค้นหา The Cochrane Common Mental Disorders Group's specialised register (CCMD-CTR), the Cochrane Library, PubMed, Embase และหา cited reference จาก Web of Science สำหรับรายงานทั้งหมดที่นำมาศึกษา เราดำเนินการค้นหาเพิ่มเติมจาก the international trial registers รวมถึง World Health Organization Trials Portal (ICTRP) และ the HIV and AIDS - Clinical trials register เราค้นหา grey literature และเอกสารอ้างอิงเพื่อหาการศึกษาเพิ่มเติม และติดต่อผู้เขียนเพื่อขอรับข้อมูลที่ขาดหายไป เราค้นหา โดยไม่มีข้อจำกัดในวันที่ ภาษา หรือสถานะที่เผยแพร่ โดยรวมการศึกษาที่ดำเนินการระหว่าง 1 มกราคม 1980 และ 18 เมษายน 2017


เรารวมการศึกษาแบบสุ่มมีกลุ่มควบคุมที่ใช้ยาต้านอาการซึมเศร้ารักษาเมื่อเทียบกับยาหลอกหรือยาต้านอาการซึมเศร้าชนิดอื่นๆ ผู้เข้าร่วมต้องมีอายุตั้งแต่ 18 ปี อาจอยู่ในสถานพยาบาลชนิดใดๆก็ได้ และมีการติดเชื้อเอชไอวีร่วมกับภาวะซึมเศร้า ภาวะซึมเศร้ามีเกณฑ์ในการวินิจฉัยตาม Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders or International Statistical Classification of Diseases criteria


ผู้ทบทวนสองคนใช้เกณฑ์การคัดเลือก และดึงข้อมูลอย่างเป็นอิสระ นำเสนอผลลัพธ์เป็นอัตราส่วนความเสี่ยง ( risk ratios, RR) กับช่วงความเชื่อมั่น 95% (CIs) ผลลัพธ์ชนิดต่อเนื่อง แสดงเป็นค่าเฉลี่ย (mean, MD) หรือ standardized mean differences (SMD) และค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน (standard deviations, SD) ประเมินคุณภาพของหลักฐานโดยใช้วิธี GRADE


เรารวม 10 การศึกษา ผู้เข้าร่วมศึกษา 709 คนในการทบทวนนี้ การศึกษา 10 เรื่อง แปดเรื่องได้ดำเนินการในประเทศที่มีรายได้สูง (สหรัฐอเมริกาและอิตาลี) เจ็ดเรื่องดำเนินการก่อนปี 2000 และเจ็ดเรื่องผู้เข้าร่วมศึกษาส่วนใหญ่เป็นผู้ชาย เจ็ดการศึกษาประเมินยาต้านอาการซึมเศร้าเมื่อเทียบกับยาหลอก สองการศึกษาเปรียบเทียบยาต้านอาการซึมเศร้าชนิดต่างกัน และหนึ่งการศึกษามีสามกลุ่มคือเปรียบเทียบยาต้านอาการซึมเศร้าสองชนิดกับยาหลอก

การรักษาด้วยยาต้านอาการซึมเศร้าอาจส่งผลให้ภาวะซึมเศร้าดีขึ้นเมื่อเทียบกับยาหลอก ภาวะซึมเศร้าดีขึ้นในระดับปานกลางเมื่อประเมินด้วย Hamilton Depression Rating Scale (HAM-D) score ค่าคะแนนแบบต่อเนื่อง (continuous outcome) (SMD 0.59, 95% CI 0.21 ถึง 0.96 ผู้เข้าร่วม 357 คน; 6 การศึกษา; I2 = 62% หลักฐานคุณภาพต่ำ) อย่างไรก็ตาม ไม่มีหลักฐานของการดีขึ้นเมื่อประเมินด้วย HAM-D score as a dichotomized outcome (RR 1.10, 95% CI 0.89 ถึง 1.35 ผู้เข้าร่วม = 434 คน; 5 การศึกษา; I2 = 0% หลักฐานคุณภาพต่ำ) หรือใช้ Clinical Global Impression of Improvement (CGI-I) score (RR 1.28, 95% CI 0.93 ถึง 1.77; ผู้เข้าร่วม = 346 คน; 4 การศึกษา; I2 = 29% หลักฐานคุณภาพต่ำ) มีความแตกต่างน้อยหรือไม่ต่างเลยในสัดส่วนของการออกจากการศึกษาในผู้ป่วยแต่ละกลุ่ม (RR 1.28, 95% CI 0.91 ถึง 1.80; ผู้เข้าร่วม = 306 คน; 4 การศึกษา; I2 = 0%, หลักฐานคุณภาพปานกลาง)

วิธีการรายงานเหตุการณ์ไม่พึงประสงค์แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญระหว่างการศึกษาแต่ละเรื่อง ส่งผลให้คุณภาพของหลักฐานต่ำมาก pooled estimate (RR 0.88, 95% CI 0.64 ถึง 1.21; ผู้เข้าร่วม = 167 คน; 2 การศึกษา; I2= 34%; หลักฐานคุณภาพต่ำมาก) จากข้อมูลเหล่านี้ เราไม่สามารถสรุปได้ว่ามีความแตกต่างในสัดส่วนของคนที่เกิดอาการข้างเคียงในกลุ่มที่ได้ยาต้านอาการซึมเศร้าและกลุ่มที่ได้ยาหลอก อย่างไรก็ตามคนที่ได้รับ selective serotonin reuptake inhibitors (SSRIs) รายงานว่ามีภาวะเสื่อมสมรรถภาพทางเพศบ่อย คนที่ได้รับยากลุ่ม tricyclic antidepressants (TCAs) รายงานผลกระทบทางด้าน anticholinergic บ่อยเช่นปากแห้งและท้องผูก ไม่มีรายงานเหตุการณ์ไม่พึงประสงค์ระดับ 3 หรือ 4 ในทุกกลุ่มที่ศึกษา

ไม่มีหลักฐานของความแตกต่างในการติดตามผล CD4 ณ เวลาที่สิ้นสุดการศึกษา (MD-6.31 cells/mm 131, 95% CI-72.76 ถึง 60.14; ผู้เข้าร่วม = 176 คน; 3 การศึกษา; I2 = 0% หลักฐานคุณภาพต่ำ) มีเพียงหนึ่งการศึกษาการประเมินคะแนนคุณภาพชีวิต (quality of life score) (MD 3.60, 95% CI-0.38 ถึง 7.58; ผู้เข้าร่วม 87 คน; 1 การศึกษา; หลักฐานคุณภาพต่ำมาก) เนื่องจากหลักฐานคุณภาพต่ำเราไม่สามารถสรุปประเด็นนี้ได้

มีบางการศึกษาเปรียบเทียบยาต้านอาการซึมเศร้ากลุ่มต่าง ๆ เราไม่แน่ใจว่ายากลุ่ม SSRIs แตกต่างจาก TCAs เกี่ยวกับการทำให้ภาวะซึมเศร้าดีขึ้น เมื่อประเมินโดย HAM-D score (MD-3.20, 95% CI -10.87 ถึง 4.47; ผู้เข้าร่วม = 14 คน; 1 การศึกษา; หลักฐานคุณภาพต่ำมาก) มีหลักฐานบางอย่างที่พบว่า mirtazapine ทำให้ภาวะซึมเศร้าดีขึ้นมากกว่าเมื่อเทียบกับ SSRI (MD 9.00, 95% CI 3.61 ถึง 14.39; ผู้เข้าร่วม = 70 คน; 1 การศึกษา; หลักฐานคุณภาพต่ำ) อย่างไรก็ตาม ผลลัพธ์นี้ไม่สอดคล้องกันสำหรับวิธีการวัดว่าอาการดีขึ้นด้วยการวัดชนิดต่างๆ

ไม่มีการศึกษาใดรายงานผลเกี่ยวกับการยับยั้งเชื้อไวรัสเอชไอวีหรือผลลัพธ์เฉพาะอื่น ๆ เกี่ยวกับเอชไอวี

การศึกษาที่รวมอยู่ในการทบทวนนี้มีความไม่ชัดเจนหรือมีความเสี่ยงสูงของอคติเนื่องจากการรายงานวิธีการศึกษาไม่ครบถ้วน มีความเสี่ยงสูงของ attrition bias และ inadequate sequence generation methods Heterogeneity ระหว่างการศึกษาแต่ละเรื่อง จำนวนผู้เข้าร่วมการศึกษาและจำนวนเหตการณ์ที่เกิดขึ้นน้อย นำไปสู่การปรับลดคุณภาพของหลักฐานสำหรับผลลัพธ์หลายตัว


การทบทวนนี้พบว่าการรักษาด้วยยาต้านอาการซึมเศร้าอาจจะเป็นประโยชน์มากกว่ายาหลอกในการรักษาภาวะซึมเศร้าใน PLWH เนื่องจากหลักฐานซึ่งนำมาประเมินผลนี้มีคุณภาพต่ำและการขาดการศึกษาในกลุ่มตัวแทนประชากร PLWH จากประเทศที่มีรายได้ปานกลางและต่ำซึ่งมีผู้ป่วยติดเชื้อเอชไอวีจำนวนมาก ทำให้การใช้ประโยชน์ข้อมูลเหล่านี้ในบริบทปัจจุบันมีจำกัด การศึกษาในอนาคตที่ประเมินประสิทธิภาพของการรักษาด้วยยาต้านอาการซึมเศร้าควรออกแบบ และดำเนินการอย่างรัดกุม การศึกษาดังกล่าวควรรวมการประเมินการดูแลผู้ป่วยเป็นระดับเพื่อเป็นต้นแบบและศึกษาวิธีการปรับปรุงระบบสุขภาพให้เข้มแข็งขึ้นด้วย นอกจากนี้ ควรรายงานผลที่เกี่ยวข้องกับการดูแลผู้ติดเชื้อเอชไอวีและผลการให้ยาต้านไวรัสด้วย

Résumé scientifique

Antidépresseurs pour le traitement de la dépression chez les adultes atteints du VIH


Les taux de dépression grave chez les personnes vivant avec le VIH sont sensiblement plus élevés que ceux observés dans la population générale et cela pourrait avoir un impact négatif sur les résultats des traitements antirétroviraux. Plusieurs facteurs cliniques et psycho-sociaux spécifiques pourraient contribuer au développement et à la persistance de la dépression chez les personnes vivant avec le VIH. Compte tenu de ces facteurs, il est difficile de déterminer si un traitement antidépresseur est aussi efficace pour les personnes vivant avec le VIH par rapport à la population générale.


Évaluer l'efficacité des antidépresseurs pour le traitement de la dépression chez les personnes vivant avec le VIH.

Stratégie de recherche documentaire

Nous avons effectué des recherches dans le registre spécialisé du groupe Cochrane sur les troubles mentaux communs (CCMD-CTR), la Bibliothèque Cochrane, PubMed, Embase et effectué une recherche de références bibliographiques dans le Web of Science afin d'identifier des rapports de toutes les études incluses. Nous avons réalisé des recherches supplémentaires dans des registres d'essais internationaux, notamment, le portail des essais cliniques de l'Organisation mondiale de la Santé (ICTRP), et le registre des essais cliniques sur le VIH et le SIDA. Nous avons effectué des recherches dans la littérature grise et les références bibliographiques afin d'identifier des études supplémentaires et nous avons contacté les auteurs pour obtenir des données manquantes. Nous n'avons appliqué aucune restriction concernant la date, la langue ou le statut de publication pour les recherches, qui incluaient les études réalisées entre le 1er janvier 1980 et le 18 avril 2017.

Critères de sélection

Nous avons inclus des essais contrôlés randomisés comparant un médicament antidépresseur par rapport à un placebo ou à une autre classe de médicaments antidépresseurs. Les participants éligibles à l'inclusion devaient être âgés d'au moins 18 ans, issus de n'importe quelle structure de soins, et devaient être atteints du VIH et d'une dépression. La dépression était définie selon les critères du Manuel diagnostique et statistique des troubles mentaux ou de la Classification internationale des maladies.

Recueil et analyse des données

Deux auteurs de la revue ont indépendamment appliqué les critères d'inclusion et extrait les données. Nous avons présenté les résultats catégoriels sous forme de risques relatifs (RR) avec des intervalles de confiance (IC) à 95 %. Les résultats continus étaient présentés sous forme de différences moyennes (DM) ou de différences moyennes standardisées (DMS) avec écart type (SD). Nous avons évalué la qualité des preuves en utilisant l'approche GRADE.

Résultats principaux

Dans cette revue, nous avons inclus 10 études portant sur un total 709 participants. Sur les 10 études, huit ont été réalisées dans des pays à revenus élevés (les États-Unis et l'Italie), sept ont été réalisés avant l'année 2000 et sept ont recruté principalement des hommes. Sept études évaluaient les antidépresseurs par rapport à un placebo, deux comparaient différentes classes d'antidépresseurs et une étude comportait trois bras comparant deux classes d'antidépresseurs à un placebo.

Le traitement antidépresseur pourrait entraîner une amélioration plus importante de la dépression par rapport à un placebo. Une amélioration modérée de la dépression évaluée à l'aide du score de l'échelle de dépression d'Hamilton (HAM-D) en tant que résultat continu (DMS 0,59, IC à 95 % 0,21 à 0,96 ; participants = 357 ; études = 6 ; I2= 62 %, preuves de faible qualité) a été observée. Cependant, il n'y avait aucune preuve d'une amélioration lorsque la dépression était évaluée avec un score HAM-D dichotomisé (RR 1,10, IC à 95 % 0,89 à 1,35 ; participants = 434 ; études = 5 ; I2= 0 %, preuves de faible qualité) ou avec un score sur l'échelle CGI-I (Clinical Global Impression of Improvement) (RR 1,28, IC à 95 % 0,93 à 1,77 ; participants = 346 ; études = 4 ; I2= 29 %, preuves de faible qualité). Il n'y avait que peu ou pas de différence en ce qui concerne la proportion d'abandons en cours d'étude entre les bras (RR 1,28, IC à 95 % 0,91 à 1,80 ; participants = 306 ; études = 4 ; I2= 0 %, preuves de qualité modérée).

Les méthodes de déclaration des événements indésirables variaient considérablement entre les études, ce qui a donné lieu à des preuves de très faible qualité pour l'estimation combinée (RR 0,88, IC à 95 % 0,64 à 1,21 ; participants = 167 ; études = 2 ; I2= 34 % ; preuves de très faible qualité). Sur la base de ces résultats, nous n'avons pas été en mesure de déterminer s'il existait une différence en ce qui concerne la proportion de participants présentant des événements indésirables dans le bras antidépresseur par rapport au bras placebo. Cependant, une dysfonction sexuelle était fréquemment signalée chez les personnes recevant des inhibiteurs sélectifs de la recapture de la sérotonine (ISRS). Les personnes recevant les antidépresseurs tricycliques (ATC) signalaient fréquemment des effets indésirables anticholinergiques tels que la sécheresse buccale et la constipation. Aucun événement indésirable de grade 3 ou 4 n'a été signalé dans tous les groupes d'étude.

Il n'y avait aucune preuve d'une différence en ce qui concerne le suivi du taux des CD4 à la fin de l'étude (DM de -6,31/mm3, IC à 95 % -72,76 à 60,14 ; participants = 176 ; études = 3 ; I2= 0 % ; preuves de faible qualité). Seule une étude évaluait le score relatif à la qualité de vie (DM 3,60, IC à 95 % -0,38 à 7,58 ; participants = 87 ; études = 1 ; preuves de très faible qualité), et en raison de la mauvaise qualité des preuves, nous n'avons pas pu établir de conclusions pour ce critère de jugement.

Il y avait peu d'études comparant différentes classes d'antidépresseurs. Nous ne savons pas si les ISRS diffèrent des ATC en ce qui concerne l'amélioration de la dépression, évaluée par le score HAM-D (DM -3,20, IC à 95 % -10,87 à 4,47 ; participants = 14 ; études = 1 ; preuves de très faible qualité). Il y avait quelques preuves que la mirtazapine entraînait une amélioration plus importante de la dépression par rapport aux ISRS (DM 9,00, IC à 95 % 3,61 à 14,39 ; participants = 70 ; études = 1 ; preuves de faible qualité) ; cependant, ce résultat n'était pas constant pour toutes les mesures de l'amélioration de la dépression pour cette comparaison.

Aucune étude ne rapportait la suppression virologique ou d'autres critères de jugement spécifiques au VIH.

Les études incluses dans cette revue présentaient un risque global incertain ou élevé de biais dû à une présentation incomplète des méthodes des études, un risque élevé de biais d'attrition et des méthodes inadaptées de génération de séquences. L'hétérogénéité entre les études et le nombre limité de participants et d'événements a conduit à un déclassement de la qualité des preuves pour plusieurs critères de jugement.

Conclusions des auteurs

Cette revue montre qu'un traitement antidépresseur pourrait être plus efficace qu'un placebo pour le traitement de la dépression chez les personnes vivant avec le VIH. La faible qualité des preuves contribuant à cette évaluation et le manque d'études représentant des personnes vivant avec le VIH issues d'épidémies généralisées dans des pays à revenu faible à intermédiaire limitent la portée de ces résultats dans le contexte actuel. Les futures études évaluant l'efficacité d'un traitement antidépresseur devraient être conçues et réalisées de manière rigoureuse. De telles études devraient inclure une évaluation des modèles de soins par étape et des interventions visant à renforcer les systèmes de santé dans le plan d'étude. En outre, les résultats liés à la prise en charge du VIH et au traitement antirétroviral devraient être rapportés.

Plain language summary

Antidepressant drugs for treatment of depression in people living with HIV

Why is this review important?

Depression is very common among people living with HIV. There are many unique issues which influence the development and possibly the recovery from depression in this group. We are therefore uncertain whether the antidepressant drugs which are usually used to treat depression in people without HIV will be as effective in PLWH.

Who will be interested in this review?

PLWH, general practitioners, HIV clinicians and professionals working in mental health services.

What questions does this review aim to answer?

- Are antidepressant medicines more effective than using a placebo (pretend treatment) for treatment of depression in PLWH?

- Do more people stop attending services (dropout) if they are receiving antidepressant medicines compared to placebos?

- Are there any serious side effects to antidepressant medicines which specifically affect PLWH?

- Which type of antidepressant medicine is most effective for depressed PLWH?

- Does treating depression with antidepressants in PLWH improve antiretroviral treatment outcomes among people also receiving HIV treatment?

Which studies were included in the review?

We searched several databases to find randomized controlled trials (clinical studies where people are randomly put into one of two or more treatment groups) which compared antidepressant therapy to placebo or other antidepressant drugs for treatment of depression in PLWH. Studies had to have been conducted between 1 January 1980 and 18 April 2017 to be included in the review. Ten studies with 709 participants were included.

What does the evidence from the review tell us?

Most studies were conducted more than a decade ago, in the USA, in predominantly men. We found that antidepressant therapy may improve depressive symptoms when compared to a placebo tablet. There was no clear evidence of a difference in the number of people who dropped out of care when comparing people who received antidepressants with people who received a placebo. We cannot be certain if one type of antidepressant works better than another. Side effects were very common among all study participants. Although there were no clear conclusions on which side effects were most common or if side effects occurred more frequently in people taking antidepressants compared to a placebo, participants receiving antidepressants called selective serotonin reuptake inhibitors did report sexual problems frequently. People receiving medicines called tricyclic antidepressants reported constipation and dry mouth frequently. No studies reported on how antidepressant therapy affected the effectiveness of antiretroviral therapy. The evidence used to generate several of the results was assessed as low or very low quality.

What should happen next?

The review authors recommend that new studies on treatment of depression should be conducted in countries and population groups where HIV is most common. These studies should evaluate what causes depression in these populations and how to best to incorporate antidepressant therapy with other strategies for the management of PLWH and depression.




ภาวะซึมเศร้าพบบ่อยมากในคนที่ติดเชื้อเอชไอวี มีปัญหาเฉพาะต่าง ๆ ซึ่งมีอิทธิพลต่อการเกิดอาการและการหายจากภาวะซึมเศร้าในคนกลุ่มนี้ ดังนั้นเราจึงไม่แน่ใจว่ายาต้านอาการซึมเศร้าซึ่งมักจะใช้ในการรักษาภาวะซึมเศร้าในคนที่ไม่ติดเชื้อเอชไอวี จะได้ผลในคนที่ติดเชื้อเอชไอวี (PLWH)


PLWH แพทย์เวชปฏิบัติทั่วไป แพทย์ที่ดูแลรักษาผู้ติดเชื้อเอชไอวี และผู้เชี่ยวชาญในการทำงานด้านสุขภาพจิต


-ยาต้านอาการซึมเศร้ามีประสิทธิภาพดีกว่าการใช้ยาหลอก (ทำเป็นรักษา) สำหรับการรักษาภาวะซึมเศร้าใน PLWH หรือไม่

-ผู้ป่วยจะหยุดเข้ารับบริการ (ถอนตัวจากการรักษา) มากกว่าหรือไม่ หากพวกเขาได้รับยาต้านอาการซึมเศร้าเมื่อเทียบกับกลุ่มที่ได้รับยา placebos

-ยาต้านอาการซึมเศร้ามีผลข้างเคียงร้ายแรงใด ๆ ต่อ PLWH โดยเฉพาะหรือไม่

-ยาต้านอาการซึมเศร้าประเภทใดที่มีประสิทธิภาพสูงสุดสำหรับ PLWH

-การรักษาภาวะซึมเศร้าด้วยยาต้านอาการซึมเศร้าใน PLWH ทำให้ผลการรักษาด้วยยาต้านไวรัสในผู้ที่ได้รับการรักษาการติดเชื้อเอชไอวีดีขึ้นหรือไม่


เราค้นฐานข้อมูลหลายแห่งเพื่อค้นหาการศึกษาแบบสุ่มมีกลุ่มควบคุม (การศึกษาทางคลินิกที่ผู้ป่วยถูกสุ่มนำไปเข้ากลุ่มใดกลุ่มหนึ่งหรือมากกว่า) ซึ่งเปรียบเทียบการรักษาด้วยยาต้านอาการซึมเศร้ากับยาหลอกหรือยาต้านอาการซึมเศร้าอื่นๆ สำหรับรักษาภาวะซึมเศร้าใน PLWH การศึกษาที่จะรวมในการทบทวนต้องดำเนินการระหว่าง 1 มกราคม 1980 และ 18 เมษายน 2017 รวมสิบการศึกษา มีผู้เข้าร่วมในการศึกษา 709 คน


การศึกษาส่วนใหญ่ได้ดำเนินการเมื่อเกินกว่าทศวรรษที่ผ่านมา ในสหรัฐอเมริกา และศึกษาในผู้ชายเป็นส่วนใหญ่ เราพบว่า การรักษาด้วยยาต้านอาการซึมเศร้าอาจทำให้อาการซึมเศร้าดีขึ้นเมื่อเทียบกับยาหลอก ไม่มีหลักฐานที่ชัดเจนของความแตกต่างในจำนวนของคนที่ออกจากการดูแลเมื่อเปรียบเทียบผู้ป่วยที่ได้รับยาต้านอาการซึมเศร้ากับผู้ป่วยที่ได้รับยาหลอก เราไม่แน่ใจว่ายาต้านอาการซึมเศร้าชนิดหนึ่งชนิดใดดีกว่าชนิดอื่นหรือไม่ ผลข้างเคียงพบบ่อยมากในหมู่ผู้เข้าร่วมการศึกษาทั้งหมด แม้ว่าจะไม่มีข้อสรุปที่ชัดเจนในแง่ผลข้างเคียงที่พบบ่อยที่สุด หรือคนที่ได้รับยาต้านอาการซึมเศร้าพบผลข้างเคียงบ่อยกว่าคนที่ได้ยาหลอกหรือไม่ แต่พบว่าผู้ป่วยที่ได้ยาต้านอาการซึมเศร้าชนิด selective serotonin reuptake inhibitors ่มีการรายงานปัญหาทางเพศบ่อย คนที่รับยาต้านอาการซึมเศร้าชนิด tricyclic antidepressants รายงานอาการท้องผูกและปากแห้งบ่อย ไม่มีการศึกษาที่รายงานเกี่ยวกับผลของยาต้านอาการซึมเศร้าต่อประสิทธิภาพของการรักษาด้วยยาต้านไวรัส หลักฐานที่ใช้ในการสรุปผลลัพธ์หลายประเด็นนี้ถูกประเมินว่ามีคุณภาพต่ำ หรือต่ำมาก


ผู้ทบทวนแนะนำว่า ควรจะมีิการศึกษาใหม่เกี่ยวกับการรักษาภาวะซึมเศร้าในประเทศและกลุ่มประชากรที่พบการติดเชื้อเอชไอวีบ่อย การศึกษาเหล่านี้ควรประเมินด้วยว่าอะไรเป็นสาเหตุของภาวะซึมเศร้าในประชากรเหล่านี้และวิธีการที่ดีที่สุดเพื่อรวมกลยุทธ์อื่น ๆ รวมทั้งยาต้านอาการซึมเศร้า เพื่อการรักษา PLWH และภาวะซึมเศร้า


หมายเหตุแปล CD008525.pub3 แปลโดย ศ พ.ญ. ผกากรอง ลุมพิกานนท์ ภาควิชากุมารเวชศาสตร์ คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น วันที่ 27 มกราคม 2018

Résumé simplifié

Médicaments antidépresseurs pour le traitement de la dépression chez les personnes vivant avec le VIH

Pourquoi cette revue est-elle importante ?

La dépression est très fréquente chez les personnes vivant avec le VIH. Il existe de nombreux problèmes spécifiques influençant le développement et probablement la guérison de la dépression dans ce groupe. Par conséquent, nous ne savons pas si les médicaments antidépresseurs généralement utilisés pour traiter la dépression chez des personnes sans VIH, seront aussi efficaces chez les personnes vivant avec le VIH.

Qui sera intéressé par cette revue ?

Les personnes vivant avec le VIH, les médecins généralistes, les cliniciens prenant en charge le VIH et les professionnels travaillant dans des services de santé mentale.

Quelles sont les questions auxquelles cette revue souhaite répondre ?

- Les médicaments antidépresseurs sont-ils plus efficaces qu'un placebo (traitement fictif) pour le traitement de la dépression chez les personnes vivant avec le VIH ?

- Les personnes recevant des médicaments antidépresseurs sont-elles plus nombreuses à cesser de se rendre dans les services de soin (abandon) par rapport aux personnes recevant des placebos ?

- Y a-t-il des effets secondaires graves liés aux médicaments antidépresseurs qui affectent spécifiquement les personnes vivant avec le VIH ?

- Quel type de médicament antidépresseur est le plus efficace pour les personnes déprimées vivant avec le VIH ?

- Le traitement de la dépression avec des antidépresseurs chez les personnes vivant avec le VIH améliore-t-il les résultats du traitement antirétroviral chez les personnes recevant également un traitement pour le VIH ?

Quelles études ont été incluses dans la revue ?

Nous avons effectué des recherches dans plusieurs bases de données pour trouver des essais contrôlés randomisés (études cliniques où les gens sont assignés de façon aléatoire dans un parmi deux ou plusieurs groupes de traitement) qui comparaient un traitement antidépresseur à un placebo ou à d'autres médicaments antidépresseurs pour le traitement de la dépression chez des personnes vivant avec le VIH. Les études devaient avoir été réalisées entre le 1er janvier 1980 et le 18 avril 2017 pour être incluses dans la revue. Dix études portant sur un total de 709 participants ont été incluses.

Que nous apprennent les données probantes de cette revue ?

La plupart des études ont été réalisées il y a plus d'une décennie aux États-Unis, principalement chez les hommes. Nous avons constaté que le traitement antidépresseur pourrait améliorer les symptômes dépressifs par rapport à un comprimé placebo. Aucune différence nette n’a été mise en évidence concernant le nombre de personnes ayant abandonné les soins lors de la comparaison entre les personnes sous antidépresseurs et les personnes sous placebo. Nous ne pouvons pas déterminer avec certitude si un type d'antidépresseur est plus efficace qu'un autre. Les effets secondaires étaient très fréquents chez les participants dans les études. Bien qu'il n'y ait pas de conclusions claires concernant la question de savoir quels étaient les effets secondaires les plus fréquents ou si les effets secondaires se produisaient plus fréquemment chez les personnes sous antidépresseurs par rapport à un placebo, les participants recevant des antidépresseurs appelés inhibiteurs sélectifs de la recapture de la sérotonine signalaient fréquemment des problèmes sexuels. Les personnes recevant des médicaments appelés antidépresseurs tricycliques rapportaient fréquemment des événements indésirables à type de constipation et de sensation de bouche sèche. Aucune étude ne rapportait l'impact du traitement antidépresseur sur l'efficacité du traitement antirétroviral. Les preuves utilisées pour produire plusieurs de ces résultats ont été évaluées comme étant de faible ou de très faible qualité.

Quelles sont les recommandations pour l'avenir ?

Les auteurs de la revue recommandent que de nouvelles études concernant le traitement de la dépression soient menées dans des pays et des groupes de population où le VIH est plus prévalent. Ces études devraient évaluer les causes de la dépression dans ces populations et la façon d'intégrer au mieux un traitement antidépresseur au sein d'autres stratégies de prise en charge des personnes dépressives vivant avec le VIH.

Notes de traduction

Traduction réalisée par Sophie Fleurdépine et réalisée par Cochrane France

Laienverständliche Zusammenfassung

Antidepressiva zur Behandlung von Depressionen bei Menschen mit HIV

Warum ist dieser Review wichtig?

Bei Menschen, die mit einer HIV Erkrankung leben, sind Depressionen sehr häufig. Es gibt in dieser Personengruppe viele besondere Aspekte, die die Entwicklung und möglicherweise die Genesung von Depressionen beeinflussen. Deshalb sind wir unsicher, ob Antidepressiva, die üblicherweise bei Menschen ohne HIV zur Behandlung von Depressionen verwendet werden, bei Menschen mit HIV genauso wirksam sind.

Wer hat Interesse an diesem Review?

Menschen mit HIV, Allgemeinmediziner, Ärzte mit Schwerpunkt HIV und Fachpersonal im Bereich der psychischen Gesundheit.

Welche Fragen möchte dieser Review beantworten?

- Sind Antidepressiva wirksamer als Placebo (Scheinbehandlung) in der Behandlung von Depressionen bei Menschen mit HIV?

- Beenden mehr Menschen die Studie, wenn sie Antidepressiva erhalten im Vergleich zu Placebo?

- Gibt es schwerwiegende Nebenwirkungen der Antidepressiva, die speziell Menschen mit HIV betreffen?

- Welche Art von Antidepressivum ist für depressive Menschen mit HIV am wirksamsten?

- Verbessert die Behandlung der Depression mit Antidepressiva bei Personen mit HIV, die auch eine HIV-Behandlung erhalten, die Ergebnisse der antiretroviralen Therapie?

Welche Studien wurden in diesen Review eingeschlossen?

Wir haben mehrere Datenbanken nach randomisierten kontrollierten Studien (klinische Studien in denen Menschen zufällig einer von zwei oder mehr Behandlungen zugeordnet werden) durchsucht, in denen die Behandlung mit Antidepressiva bei Menschen mit HIV mit Placebo oder anderen Antidepressiva bei Depressionen verglichen wurde. Die Studien mussten zwischen dem 1. Januar 1980 und dem 18. April 2017 durchgeführt worden sein, um für den Review berücksichtigt zu werden. Zehn Studien mit 709 Teilnehmern wurden eingeschlossen.

Was sagt uns die in diesem Review zusammengefasste Evidenz?

Die meisten der Studien wurden vor mehr als einem Jahrzehnt in den USA und überwiegend an Männern durchgeführt. Wir haben festgestellt, dass Antidepressiva im Vergleich zu einer Placebo-Medikation die Symptome der Depression möglicherweise verbessern können. Es gab keine eindeutige Evidenz für einen Unterschied in der Anzahl an Menschen, die die Studien abgebrochen haben, wenn man die Antidepressiva-Gruppe mit der Placebo-Gruppe vergleicht. Außerdem können wir nicht sicher sein, ob eine Art Antidepressivum wirksamer ist als eine andere. Nebenwirkungen kamen bei allen Studienteilnehmern sehr häufig vor. Obwohl es keine eindeutigen Schlussfolgerungen dazu gab, welche Nebenwirkungen am häufigsten waren oder ob in einer der beiden Gruppen (Antidepressiva oder Placebo) häufiger Nebenwirkungen auftraten, haben Teilnehmer, die sogenannte Selektive Serotonin-Wiederaufnahmehemmer als Antidepressiva bekamen, oft von sexuellen Problemen berichtet. Menschen, die sogenannte trizyklische Antidepressiva bekamen, haben häufig über Verstopfung und einen trockenen Mund berichtet. Keine der Studien berichtete darüber, wie sich die Therapie mit Antidepressiva auf die Wirksamkeit der antiretroviralen Therapie auswirkte. Die Evidenz, auf der mehrere der Ergebnisse basieren, wurde als von niedriger oder sehr niedriger Qualität eingestuft.

Was sollte als Nächstes passieren?

Die Autoren des Reviews empfehlen, dass neue Studien zur Behandlung von Depressionen in Ländern und Bevölkerungsgruppen, in denen HIV am häufigsten vorkommt, durchgeführt werden sollten. Diese Studien sollten die Gründe für Depressionen in diesen Bevölkerungsgruppen betrachten. Zudem sollten sie Möglichkeiten untersuchen, wie man am besten die Therapie mit Antidepressiva mit anderen Strategien zur Behandlung von Menschen mit HIV und Depressionen verbindet.

Anmerkungen zur Übersetzung

K. Eisenhardt, freigegeben durch Cochrane Deutschland.